KOŁO DANIEL
historia koła
władze
członkowie
łowiska
GOSPODARKA ŁOWIECKA
plany łowieckie
urządzenia łowieckie
POLOWANIA
terminy polowań zbiorowych
kalendarz łowiecki (terminy polowań)
kryteria odstrzału
fazy księżyca
SZACOWANIE SZKÓD
podstawa prawna
szacujący
pliki do pobrania
PRAWO ŁOWIECKIE
GWARA ŁOWIECKA
GALERIE
polowania zbiorowe
prace gospodarcze
inne
PRZYDATNE INFORMACJE
punkty wyłożenia książek ewidencji
punkty skupu zwierzyny
badania weterynaryjne
cenniki opłat za zwierzynę pobraną na użytek własny
zasady przystrzeliwania broni
TWÓRCZOŚĆ DZIADKA WŁADKA

 

 

 

rys1.jpg

ZWYŻKA

LEKKA I BEZPIECZNA AMBONA

Ambony przenośne, o bardzo lekkiej konstrukcji, zwane zwyżkami, półkami, wysiadkami czy wręcz drabinami są popularnymi urządzeniami łowieckimi, często spotykanymi w naszych obwodach. Zaletami zwyżek przede wszystkim są:

- szybkość i łatwość montażu, nawet przez jedną osobę,

- możliwość stawiania w każdym miejscu,

- w razie potrzeby możliwość łatwego przestawiania w inne miejsce,

- niskie koszty budowy,

- dobre wkomponowanie w krajobraz.

Natomiast wadą tego typu urządzeń jest głównie brak ochrony przed deszczem i wiatrem.

Wybór miejsca

Siedząc na zwyżce myśliwy jest jakby w środku wszystkiego co wokół niego dzieje się w łowisku. W porównaniu do ambony zamkniętej czterema ścianami, często i oknami, z odkrytej ambony widzimy i słyszymy wszystko - stąpającego ostrożnie rogacza, sznurującego po suchych liściach lisa, chrumkanie zbliżającej się watahy dzików czy szelest myszkującej kuny. Dlatego trzeba zdawać sobie sprawę, że zwierzęta mogą również szybciej wyczuć obecność myśliwego siedzącego na zwyżce.

W związku z tym zwyżki nie należy sytuować w bezpośredniej bliskości przejść lub miejsc dziennego zalegania zwierzyny, a przeważający kierunek wiatru powinien wiać od ambony w kierunku przeciwnym do możliwych wyjść, weksli czy miejsc żerowania. Urządzenia tego typu można stawiać na skraju lasu, przy uprawie leśnej, nad łąką, przy zadrzewionej drodze polnej, przy śródpolnej kępie drzew lub na otwartej powierzchni pól, w bezpośredniej bliskości upraw rolniczych narażonych na szkody. Jest idealnym urządzeniem do polowania w uprawach kukurydzy.

Stawiając zwyżkę musimy zadbać także o to, by ścieżka dojścia do drabiny była oczyszczona z suchych gałązek i liści, gdyż w czasie podchodzenia do ambony nagły trzask pękającej pod stopą gałązki zdradza obecność myśliwego i płoszy zwierzynę, która może zalegać w pobliżu lub żerować już na otwartej powierzchni. Jeszcze większej ostrożności wymaga podchodzenie do zwyżki wcześnie rano, przed świtem, szczególnie gdy polujemy na odkrytych polach uprawnych i łąkach, gdzie zwierzyna żeruje nocą. Każdy nieostrożny odgłos może ją spłoszyć zanim zasiądziemy na ambonie.

Rodzaje zwyżek Ze względu na sposób montowania zwyżki dzielimy na opierane o drzewo lub

wolnostojące. Zasadniczo ambonki tego typu są jednoosobowe, z siedziskiem szerokości między drągami drabiny około 60 cm, ale można również budować zwyżki dwuosobowe - wtedy rozstaw drągów drabiny na poziomie siedziska wynosi około 110 cm.

Podstawowym elementem konstrukcyjnym zwyżki Jest drabina zakończona siedziskiem.

Sposób wykonania tego typu ambonki mimo lekkości konstrukcji powinien gwarantować bezpieczeństwo jej użytkowania. Z uwagi na to, że są to urządzenia łowieckie odkryte, będące stale pod wpływem czynników atmosferycznych należy wykorzystywać do ich budowy materiały dobrej jakości i o odpowiednich przekrojach. Stan tych urządzeń musi być okresowo kontrolowany.

Materiał

Do budowy zwyżki wolnostojącej używamy żerdzi świerkowych, sosnowych lub modrzewiowych korowanych na czerwono i wysezonowanych. Okorowanie drewna przyśpiesza proces suszenia. Przez to drewno jest lżejsze, co ułatwia montaż i transport' ambonki. Zbu^wana z takiego drewna zwyżka jest trwalsza, a łączone na gwoździe poszczególne elementy nie „pracują" i nie powodują obluzowań.

Praktyczna wysokość zwyżki mierzona od poziomu gruntu do siedziska wynosi 3 metry. Można także budować zwyżki 2 metrowe lub 4 metrowe, w zależności od warunków terenowych, jednak zwyżka 3 metrowa jest optymalna dla każdych warunków.

W zależności od wysokości zwyżki średnica elementów konstrukcyjnych drągi drabiny, zastrzały) wynosi na dole około 9-10 cm, a na górze około 7 cm. Pozostałe elementy konstrukcyjne posiadają średnicę około 7-8 cm, mierzoną w srodku długości.

Niezależnie od wysokości zwyżki wymiary siedziska, oparcie pod plecy i wymiary podpór bocznych są zawsze jednakowe. W przypadku, gdy chcemy zbudować zwyżkę dwuosobową, zmianie ulegnie długość siedziska, element poprzeczny oparcia, długość podpory oraz długość szczebli drabiny. W celu usztywnienia Drabiny montujemy dodatkowy trzeci Drąg, zapobiegający uginaniu się szczebli i poprawiający bezpieczeństwo użytkowania takiej zwyżki.

Na szczeble drabiny, zastrzały i jarzma można używać żerdzi rozciętych wzdłuż na łaty, co czyni zwyżkę jeszcze lżejszą i powoduje oszczędność materiału. Należy pamiętać, że przy rozcinaniu żerdzi wzdłuż na pile tarczowej średnica łat zmniejsza się o około l cm. Na siedzisko i oparcie | używamy desek grubości 3 cm. Należy pamiętać, by przy montażu odległość między deskami wynosiła około 1,5 cm. Przybicie desek na styk jest niewłaściwe (pęcznienie desek podczas opadów deszczu powoduje, że | deski skrzypią przy poruszeniu | się myśliwego na zwyżce).

Montaż Do łączenia elementów używamy 3 rodzaje gwoździ:

-dł. 15-20 cm - do łączenia drągów, jarzma i zastrzałów,

- dł. 12-15 cm - do przybijania szczebli drabiny, rygli i podpór pod ramiona,

' - dl. 8 cm - do przybijania desek siedziska i oparcia.

Przy łączeniu drewna na styk należy przestrzegać zasady, by płaszczyzny styku nie były okrągłe lecz ścięte, co powoduje, że połączenie jest trwalsze. Ten problem nie występuje przy przybijaniu łat lub kantówek, które zamiennie

l można również wykorzystywać jako elementy konstrukcyjne krótkie (np.: rygle i podpory).

Dla ułatwienia montażu można sporządzić szablon z grubego kartonu lub płyty paździerzowej z kątami: - kąt 70° - kąt między pow.

B gruntu i drabiną, - kąt 110° - kąt między drabiną a siedziskiem lub podporą pod ramię,

- kąt 108° - kąt między siedziskiem a oparciem.

Pierwszą czynnością przy montażu zwyżki jest zbicie dwóch ramiaków bocznych, prawego i lewego (elementy A,B,G,H) (fot. 2). W tym celu kładziemy na ziemi drągi A i B w odległości od siebie około 60 cm i łączymy je na górze z podporą H. Najpierw przybijamy podporę do drąga bocznego B, tak by podpora wystawała 10 cm poza drąg boczny i 5 cm ponad podporę. Dolną część drąga bocznego kładziemy na drągu drabiny, około 40 cm od jej dolnego końca. Następnie w rozstawie 62 cm kładziemy podporę na drągu drabiny 5 cm powyżej końca drąga. Przed zbiciem przykładamy szablon i ustawiamy kąt 110" między drągiem drabiny a podporą i zbijamy te 2 elementy oraz koniec drąga bocznego z drągiem drabiny. Następną czynnością jest przybicie rygla siedziska, który zbijamy równolegle do podpory w odległości 58 cm, licząc odległość od górnej krawędzi rygla do górnej krawędzi podpory. Pomocniczo posługujemy się szablonem z kątem 110°, jaki musi być zawarty między drągiem drabiny a ryglem (fot. l). Po zbiciu ramiaków, lewego i prawego, ustawiamy je równolegle obok siebie na plecach i wycinamy płaszczyzny pod szczeble, zaznaczamy odległości między szczeblami - najpierw od góry, od płaszczyzny siedziska do górnej krawędzi pierwszego szczebla, odległość 45 cm i następnie co 30 cm. Wykonujemy nacięcia głębokości 1-1,5 cm, wycinamy płaszczyzny styku pod szczeble. Następnie rozstawiamy ramiaki - na dole w odległości 70 cm i na górze w odległości 60 cm na wysokości siedziska. Przybijamy pierwszy i ostatni szczebel, a następnie pozostałe. Kolejną czynnością jest przybicie elementu poprzecznego oparcia L w rozstawie 60 cm oraz elementu poprzecznego podpory M. Element poprzeczny podpory M powinien mieć średnicę 8 cm w c.k. i przybijamy go bezpośrednio nad ryglami siedziska gwoździami do drągów bocznych i rygli siedziska tak, by końce podpory wystawały po około 20 cm poza obrys siedziska (fot. 3). Ostatnią czynnością jest połączenie drabiny z siedziskiem, z drągami podporowymi C i usztywnienie całości jarzmami DE oraz zastrzałami F. W tym celu stawiamy drabinę i opieramy ją o drzewo lub podpieramy dwoma drągami podkładając je pod element poprzeczny oparcia. Następnie przybijamy drągi podporowe C, najpierw do drągów bocznych. Kolejną czynnością jest odpowiednie ustawienie drągów podporowych w rozstawie 3 m. Przybijamy najpierw drąg podporowy do elementu poprzecznego podpory M (fot. 5), a następnie jarzma i zastrzały (fot. 4).

Tak zmontowana zwyżka Jest stabilna i możliwa do szybkiego przestawienia w zależności od potrzeb (fot. 6).

rys2.jpg

rys3.jpg

rys4.jpg

rys5.jpg

rys6.png

rys7.png